Kamermeerderheid op komst om 2-procentsnorm Navo in wet te verankeren


De SGP was de eerste die het vorig jaar introduceerde: een wetsvoorstel om de NAVO-norm van 2 procent (het deel van het nationaal inkomen dat naar defensie moet gaan) juridisch vast te leggen. CDA en VVD deden meteen mee. Maar een parlementaire meerderheid was destijds nog niet in zicht. Nu wel, want zeker BBB, GroenLinks-PvdA, Ja21 en Volt zijn nu vóór. Andere partijen twijfelen nog.

Christoffel Schmidt

Wat is het algemene standpunt van politieke partijen over defensie-uitgaven en aanverwante zaken, zoals de herinvoering van de dienstplicht?

nul afbeelding

BBB

Het verkiezingsprogramma van de BoerCurgerBeweging (BBB) ​​kent een uitgebreid defensieluik. ‘BBB vindt dat we in Nederland een robuuste defensieorganisatie moeten hebben die zelfstandig maar ook binnen NAVO-verband van betekenis is. Daar hoort ook voldoende financiering bij, die constructief en voorspelbaar is voor de lange termijn.’ De partij is voorstander van het juridisch verankeren van de NAVO-norm van 2 procent.

De BBB wil de bureaucratie binnen het defensieapparaat verminderen. ‘Het aantal bestuurs- en beleidskantoren in Den Haag neemt gestaag toe, terwijl de staf van de operationele commando’s (Land, Lucht, Zee, Marechaussee), die het eigenlijke werk moeten doen, aanzienlijk is afgenomen.’

Ook stelt de partij de invoering van de ‘dienstwet’ voor. ‘Alle 18-jarigen krijgen thuis een vragenlijst, waarna geschikte kandidaten worden uitgenodigd voor examen en training. BBB wil dat Defensie na een jaar dienst vervolgstappen kan bieden voor een langere carrière binnen de organisatie.’

nul afbeelding

CDA

Het CDA was een van de eerste voorstanders van legalisering van de NAVO-2 procentnorm. Dat doel staat ook in de eerste zin van de verdedigingsparagraaf van de christen-democraten.

Verder is het nogal beknopt. ‘Nieuwe geopolitieke uitdagingen vereisen dat Europa meer verantwoordelijkheid neemt voor de veiligheid van zijn eigen continent. Verdere integratie van de Europese strijdkrachten is noodzakelijk. Het CDA is tegen een Europees leger, maar wel vóór een sterkere Europese pijler binnen de NAVO, die zelfstandig kan opereren.’

Het CDA verwelkomt een intensievere defensiesamenwerking tussen de landen van de Europese Unie. ‘Met Europese coördinatie willen we gezamenlijk investeren in de Europese defensie-industrie, meer inzetten op gezamenlijke inkoop van materialen en meer defensieoefeningen doen met andere Europese landen.’

Het CDA is voorstander van een sociale dienstplicht. Jongeren kunnen deze rol vervullen bij Defensie, maar ook in de zorg of bij verenigingen.

nul afbeelding

GroenLinks-PvdA

Er lijkt enige terughoudendheid te schuilen in de formulering in het GroenLinks-PvdA-programma onder ‘Investeren in defensie’. ‘Het is onvermijdelijk dat Nederland en Europa een grotere verantwoordelijkheid gaan nemen voor hun eigen veiligheid. Daarom gaan we vanaf 2024 structureel voldoen aan de afspraak van de NAVO om minimaal 2 procent van het bruto nationaal inkomen aan defensie te besteden.’

De wettelijke basis hiervoor wordt niet expliciet vermeld. Maar toen lijsttrekker Frans Timmermans er tijdens zijn presentatie naar werd gevraagd, antwoordde hij dat hij er voorstander van is.

“Door onze defensie-investeringen versterken we de Europese pijler van de NAVO en daarmee ook het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU”, vervolgt de programmatekst.

‘We voeren niet opnieuw een aanwezigheidsplicht in, maar vergroten wel de mogelijkheden voor jongeren om kennis te maken met de krijgsmacht.’

nul afbeelding

VVD

Ook de VVD wil de NAVO-norm in de wet verankeren. ‘Wij willen blijven investeren in defensie, zodat Nederland de bijdrage kan leveren aan onze gezamenlijke defensie die we in de NAVO hebben afgesproken, en dat de vrouwen en mannen die daar dagelijks hard voor werken over het juiste materieel beschikken.’

Wat dat ‘gedoe’ betreft willen de liberalen gerichter investeren. ‘Wij vergroten de inzetbaarheid voor een grootschalige oorlog door te investeren in munitievoorraden, medische en logistieke ondersteuning en ICT. Daarnaast investeren we in luchtverdediging, beveiliging van de infrastructuur op zee en de capaciteiten die de NAVO prioritair van ons vraagt, met name tanks.’

In de discussie over het dienstplichtrecht pleit de VVD voor een ‘moderne militaire dienstplicht’, gebaseerd op vrijwilligheid. ‘Wij willen dat Defensie contact legt met alle jongeren door ze een enquête te laten invullen, geïnspireerd op het Zweedse model. Geschikte en gemotiveerde jongeren kunnen in vredestijd ook op vrijwillige basis een jaar in dienst treden.’

ANDERE PARTIJEN

nul afbeelding

D66

‘Na tientallen jaren van relatieve vrede, vrijheid en veiligheid op ons continent zijn we ruw ontwaakt. Europa moet meer verantwoordelijkheid nemen voor zijn eigen veiligheid. Daarom moet Nederland zwaar investeren in defensie.’

nul afbeelding

Christelijke Unie

‘Wij breiden het dienstjaar bij defensie uit naar Zweeds voorbeeld. In Zweden doen alle achttienjarigen mee aan een onderzoek. Op basis van deze resultaten worden gemotiveerde jongeren uitgenodigd voor een dienstjaar. De eenzijdige afhankelijkheidsrelatie van Europa met de VS in de NAVO is niet gezond. We versterken daarom de Europese pijler (inclusief Groot-Brittannië en Noorwegen) binnen de NAVO.’

nul afbeelding

PVV

‘Wat we moeten doen is onze defensie gebruiken voor de nationale veiligheid. Dus voor de verdediging van ons eigen grondgebied. Voor de PVV omvat dit ook het verdedigen tegen de asielstorm in ons land.’

nul afbeelding

SP

‘Wij zijn onze strijdkrachten aan het hervormen. Naast de verdediging van het eigen land kan het ook worden ingezet voor vredeshandhavingstaken die worden uitgevoerd op basis van een VN-mandaat. Ons land levert geen wapens aan landen waar de mensenrechten worden geschonden.’

nul afbeelding

SGP

‘Het Nederlandse defensiebeleid moet minder gevoelig worden voor de politieke vraagstukken van deze tijd. De SGP wil dat minimaal 2 procent van het bruto binnenlands product aan defensie wordt besteed. Daartoe heeft de SGP samen met andere partijen een initiatiefwet ingediend.’

nul afbeelding

Nieuw sociaal contract

Omdat Nieuw Sociaal Contract nog geen verkiezingsprogramma heeft gepresenteerd, is niet bekend hoe de partij van Pieter Omtzigt over defensie denkt.

nul afbeelding

Dierenfeestje

‘Het defensiebudget wordt niet verder verhoogd. Er komt geen juridische verankering van de NAVO-norm voor een defensiebudget van 2 procent van de nationale begroting. In tijden dat Nederland niet in oorlogen verwikkeld is, is zo’n bijdrage een verspilling van waardevol belastinggeld.’

nul afbeelding

JA21

‘Structureel herstel van de krijgsmacht door het wettelijk vastleggen van de minimumnorm van 2%. De komende jaren de norm van 2 procent overstijgen door de komende tien jaar een defensiefonds op te richten om investeringen in kapitaalgoederen te financieren.’

nul afbeelding

BVNL

‘Nederland bemoeit zich niet met oorlogen waar wij niets mee te maken hebben en streeft altijd naar diplomatieke onderhandelingen. Voldoe onmiddellijk aan de 2% BNP-norm van de NAVO. Verwijder onmiddellijk het bevel over onze strijdkrachten van het Duitse leger.’

nul afbeelding

Volt

‘Met een Europese krijgsmacht is onze bescherming in een onveilige wereld niet langer afhankelijk van de VS. Wij willen een Europese defensie-industrie, zodat we voor ons militair materieel niet langer afhankelijk zijn van andere landen.’

nul afbeelding

Forum voor Democratie

‘Wij willen het Nederlandse lidmaatschap van de NAVO heroverwegen en dit in een referendum aan het Nederlandse volk voorleggen. Een hoger defensiebudget voor Nederland; maar alleen als we niet langer betrokken zijn bij een stomme NAVO-oorlog tegen Rusland.’

nul afbeelding

Bij 1

‘Nederland verlaat de NAVO. Het vrijgekomen geld gaat naar conflictpreventie, sociale doeleinden, diplomatie en verdere investeringen in noodhulp, met focus op humanitaire organisaties en de veerkracht van lokale gemeenschappen.’

Lees ook:
Wat willen politieke partijen met het klimaat?

Klimaatbeleid is inmiddels een speerpunt van vrijwel alle politieke partijen. De doelstellingen worden breed onderschreven, al gaan sommige partijen niet snel genoeg of te snel.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *