In films lijken Belgische kinderen wel gemener dan Nederlandse, klopt dat?

[ad_1]

Zijn Belgische kinderen wreder dan Nederlandse kinderen? Vlaams regisseur Veerle Baetens (45) lacht om die vraag. Maar wie naar de vele recente Belgische films kijkt die internationale bekendheid hebben gekregen, kan er niet omheen. Het was twee jaar geleden Een mond geselecteerd voor het Filmfestival van Cannes, een mokerslag over meedogenloosheid op het schoolplein. De Oscar-genomineerde Dichtbij (2022) liet zien hoe de bijzondere vriendschap tussen twee prepubers abrupt wordt verbroken door een van hen. Met verstrekkende gevolgen. Afgelopen september gespeeld Hulst in de hoofdcompetitie van het Filmfestival van Venetië, over een 15-jarig gepest meisje op wie de mensen om haar heen dingen projecteren.

En nu is er Baetens’ Het smelt, geselecteerd door het prestigieuze Sundance festival, waarin flashbacks laten zien hoe de seksuele spelletjes van drie tieners tijdens een hete zomervakantie langzaam uit de hand lopen. En hoe gebeurtenissen jarenlang het denken en handelen van hoofdpersoon Eva bepalen, omdat destijds niemand naar haar luisterde.

Cultuur van stilte

“Ik denk dat mensen in Nederland eerlijker zijn en de kinderen vooral assertiever dan in Vlaanderen”, beantwoordt Baetens de vraag serieuzer na haar aanvankelijke lach. “Al is dat natuurlijk een generalisatie.” Ze voegt eraan toe dat er op dat vlak in Vlaanderen veranderingen gaande zijn. “Door sociale media, door de vrijheden die jongeren krijgen, het geloof waar afscheid van wordt genomen.”

Baetens is in Nederland vooral bekend door haar rol als moeder van een kind met kanker in een rouwdrama De doorbraak van de gebroken cirkel. Het smelt is haar regiedebuut en gebaseerd op de gelijknamige hitroman uit 2016 van Lize Spit. Dat boek raakte in Vlaanderen een gevoelige snaar omdat ‘de stilte van een dorp’ een belangrijk thema is, legt Baetens uit. “Een omgeving die bewust wegkijkt en kinderen niet in de gaten houdt of geen kaders biedt.

“Er heerst hier in Vlaanderen meer een zwijgcultuur dan in bijvoorbeeld Nederland. Dit heeft deels te maken met de invloed van de katholieke kerk in het verleden en de daarmee samenhangende schaamtecultuur; het gevoel dat er met elk onuitgesproken woord iets te winnen is en met elk gesproken woord iets te verliezen. Maar ook vanwege de underdogpositie die in Vlaanderen vaak wordt ingenomen. Historisch gezien zijn we vaak overspoeld en gedomineerd door anderen. Bovendien denk ik dat dit soort gedrag vaker voorkomt in kleinere gemeenschappen, zoals er veel zijn in Vlaanderen. Plekken waar iedereen elkaar kent.”

Opmerkelijk is dat recente Belgische films luid spreken, ondanks de vele zeer herkenbare lokale elementen – de cultuur van de stilte of het typische slagers-familie binnen Het smelt – voor een zeer internationaal publiek.

https://www.youtube.com/watch?v=dkKrzsFYaCM

Baetens zelf noemt opvallende plotelementen in haar film – de grenzen die steeds vaker overschreden worden in kinderspelletjes, het smeltende blok ijs waarmee de volwassen Eva op pad gaat – vooral ‘mechanismen’. Ze zijn nodig voor de structuur van haar verhaal, maar waar ze het in haar film eigenlijk over wil hebben is veel universeler. “Voor mij gaat het over de verwoestende eenzaamheid die Eva voelt door wat er in het verleden is gebeurd. Hier in het Westen hebben we een nogal harde houding tegenover gevoelige en kwetsbare mensen. Het gaat vaak over veerkracht, over vechten en vooruit komen in het leven. Terwijl veel mensen, zoals Eva, zo diep gekwetst zijn dat dat niet mogelijk is.”

Vlaamse Ardennen

Qua beeldtaal zocht Baetens bewust naar iets dat internationaal zou aanspreken. Zo reed ze samen met haar toenmalige art director Elsje de Bruijn, een Nederlandse vrouw, zo’n zeven dagen door Vlaanderen, op zoek naar locaties voor haar film. “We wilden iets dat niet te Vlaams en pittoresk zou overkomen, wat zij als Nederlander beter kon waarderen.”

Uiteindelijk belandde ze met haar Vlaamse film in de Ardennen. Baetens: “Ze hebben een soort integriteit: er is zowel vrolijkheid – hier en daar gekleurde huizen – als verdriet, vanwege het licht daar en omdat veel verouderd is.” Maar wellicht schuilt de internationale aantrekkingskracht ook in de speelstijl, oppert Baetens: “Grote gevoelens en intensiteit worden niet uit de weg gegaan, maar tegelijkertijd blijft het tamelijk ingetogen.”

Handelsblad Verscheidenheid merkte op dat de film van Batens erg donker is. Ook andere Belgische films die nu verschijnen zijn niet erg opbeurend. “Misschien komt dat omdat in België de authenticiteit van dit probleem te confronterend is en we het daarom in films verwerken?” vraagt ​​Baetens retorisch. “Ik weet het niet.”

Lees ook
Jeugdtrauma en schuldgevoel dat een heel leven kleurt in de verfilming van ‘Het Smelt’

<strong>Scène uit ‘Het Smelt’</strong>.  Foto Savage Film / Thomas Sweertvaeghe ” class=”dmt-article-suggestion__image” src=”https://images.nrc.nl/D8vA_qoRYt-s-heGsm8ZGsCSO9E=/160×96/smart/filters:no_upscale()/s3/static. nrc.nl/images/gn4/stripped/data106911023-a495b4.jpg”/></p>
<p>Zelf heeft ze aardig wat heftige scènes uit het boek afgezwakt, haar film had nog heftiger kunnen zijn.  De thuissituatie van de hoofdpersoon in het boek was nog ellendiger <em>marginaler</em>.  Baetens: “In de literatuur kan de hoofdpersoon zichzelf van een afstandje beschrijven, maar als je in film de zware momenten in dit verhaal van een afstandje bekijkt, bestaat het gevaar dat het voyeuristisch of spannend wordt.”  In de flashbacks heeft ze echt geprobeerd de kijker mee te laten gaan met hoe de jonge Eva de dingen beleeft.  “En daarom is het begin van de film best hoopvol en warm.  Bijna <em>The Goonies</em>-achtig.  Want dat is haar situatie.  Een knop die klaar is om te openen.  Maar ja, dan…”</p>
<p>‘Het Smelt’ is vanaf 2/11 in de bioscopen te zien.</p>
<aside data-article-id=

[ad_2]

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *