Amerika piepelt Nederland, hoog tijd voor Europees weerwerk | LC commentaar

[ad_1]

Geef ze een pink en ze rukken je arm eraf. Dit is precies hoe Nederlandse diplomaten zich moeten voelen in de geopolitieke ruzie rond het meest vooraanstaande bedrijf van Nederland, ASML in Veldhoven.

ASML is het Nederlandse epicentrum van technologisch vernuft. Het bedrijf is internationaal succesvol met super ingenieuze machines die geheugenchips maken. De belangrijkste chipmakers ter wereld zijn klanten.

Maar niet iedere klant mag alles bij ASML kopen. Zo lukt het China bijvoorbeeld niet om de meest geavanceerde machines uit Veldhoven te importeren. Nederland geeft er geen uitvoervergunning voor af. Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil voorkomen dat technologie uit de machine voor militaire doeleinden wordt gebruikt.

Ouder type was toegestaan

Voor de Chinese markt was een ouder type beschikbaar dat enkele tientallen miljarden euro’s kostte. China wilde dat, omdat het nog steeds een briljant instrument was.

Dit was zeer tegen de wensen van de Verenigde Staten. In januari liepen de spanningen tussen Nederland en Amerika zo hoog op dat een diplomatieke groep onder leiding van premier Mark Rutte naar het Witte Huis reisde om de brand te blussen. Dat leek te werken door mee te stuiteren. Nederland gaf een pink. Er werden strengere exportregels ingevoerd.

Spaak in het stuur

Afgelopen weekend bleek dat de Amerikanen de hele arm hadden afgescheurd, een primeur Het land heeft besloten dat de felbegeerde machine onder de Amerikaanse exportwetten valt omdat deze Amerikaanse technologie bevat. Export naar Chinese fabrieken is verboden op straffe van jarenlange gevangenisstraffen en miljardenboetes. Dit betekent dat Nederland in één klap de regie kwijt is.

Zou de uitkomst anders zijn geweest als Nederland het spel harder had gespeeld? Waarmee had Rutte moeten dreigen? Een Nederlandse vuist maakt geen indruk. Een Europese vuist waarschijnlijk. Dit is echter waar de Europese Unie geen overtuigend industriebeleid en geen overtuigende China-strategie heeft.

Het terughoudende Europa is daarmee een speelbal geworden in de strijd om werelddominantie tussen de Verenigde Staten en uitdager China. Washington gebruikt juridische trucs om te voorkomen dat China zo lang mogelijk een eigen chipindustrie opzet. In de gekochte tijd proberen de Verenigde Staten hun eigen industrie veerkrachtiger te maken met miljarden aan steun (Inflation Reduction Act).

Tijd gekocht

Nederland en Europa kunnen nog steeds goed overweg met Amerika, en gebieden zoals die met ASML leiden niet tot handelsoorlogen. Dit zou kunnen veranderen als na Joe Biden een president met minachting voor Europa de macht overneemt. Typ Donald Trump.

Ook om die reden moet de Europese Unie een plan voor meer autonomie versnellen. Vandaag ASML, morgen FrieslandCampina.

Het commentaar is een dagelijkse column waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Opmerking? Mail naar reactie@lc.nl.

[ad_2]

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *