Kwetsbare ouderen gebruiken veel medicijnen, maar die zijn getest op jonge en gezonde mensen

[ad_1]

Er wordt vrijwel geen onderzoek gedaan naar de vraag of medicijnen veilig zijn voor gebruik bij kwetsbare ouderen en of ze goed werken. Dit is opmerkelijk, omdat 30 procent van de drugsgebruikers “kwetsbaar” is; de kans is groot dat zij anders reageren op medicijnen.

Dat blijkt uit gesprekken met verschillende wetenschappers. Uit één van de weinige onderzoeken die er wel zijn, blijkt bijvoorbeeld dat bepaalde bloedverdunners die veiliger zijn voor jongeren, juist de kans op bloedingen bij kwetsbare ouderen verhogen.

Bij geneesmiddelenonderzoek worden criteria gebruikt waaraan deelnemers moeten voldoen. Vaak geldt er een leeftijdsgrens, moet iemand zelf naar de kliniek komen en mag een deelnemer geen of weinig andere medicijnen gebruiken. “Ze sluiten impliciet kwetsbare ouderen uit”, zegt hoogleraar ouderengeneeskunde Cees Hertogh. “Ze kunnen niet zelf naar het ziekenhuis en hebben meerdere ziektes.”

Er is weinig onderzoek gedaan naar het effect op kwetsbare ouderen

Het resultaat: de mensen die de medicijnen gebruiken zijn heel anders dan de mensen op wie ze zijn getest. Kwetsbare ouderen hebben vaak een andere verdeling van de spiervetmassa of een minder goed functionerende nierfunctie.

In Nederland wonen 700.000 kwetsbare ouderen. Ze hebben meerdere ziektes, gebruiken veel medicijnen of zijn erg eenzaam. Onderzoekers kunnen kwetsbaarheid meten met een kwetsbaarheidsmeter, zoals de Groningen Frailty Indicator, een vragenlijst waarmee verschillende soorten aandoeningen kunnen worden gecontroleerd. Vier of meer tikken maken iemand kwetsbaar.

ZonMW, het gezondheidszorgonderzoeksinstituut van de Nederlandse overheid, bevestigt dat de effecten van medicijnen op kwetsbare ouderen inderdaad zelden worden onderzocht.

Bredere kwestie in de gezondheidszorg

Vooral de farmaceutische industrie zou een belangrijke rol moeten spelen in onderzoek naar medicijnen voor kwetsbare ouderen, zegt geriater Wilma Knol, verbonden aan de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG). Ze begrijpt dat de sector dit niet zomaar doet: kwetsbare ouderen laten meedoen kost tijd en dus geld. Ook is de kans groot dat een oudere door ziekte uitvalt.

Peter Bertens van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (VIG), een organisatie die farmaceutische bedrijven vertegenwoordigt, is het er mee eens dat onderzoek met ouderen beter kan. “Het lastige is dat iedereen uniek is”, zegt hij. “Oude mensen gebruiken vaak andere medicijnen. Het is ingewikkeld om op alle variabelen te testen. Wij kunnen niemand verplichten om aan een onderzoek deel te nemen. De behandelend arts heeft dat contact.”

Het is een breder vraagstuk dat in de zorg een rol speelt, vervolgt Bertens. “Simpel gezegd: hoeveel gaan we investeren in de gezondheidszorg voor ouderen?”

‘Medicijnen worden getest op jonge mannen en gebruikt door oude vrouwen’

Dat laatste argument legt de vinger op de zere plek, zegt hoogleraar Hertogh. “Zoals huisarts en schrijfster Betty Meijboom de Jong het wat overdreven verwoordt: medicijnen worden korte tijd getest op gezonde jonge mannen en vervolgens levenslang gebruikt door chronisch zieke oude vrouwen. De samenleving vindt het welzijn van ouderen niet belangrijk genoeg. Dat is leeftijdsdiscriminatie.”

Kwetsbare ouderen betrekken bij een onderzoek is mogelijk, zegt huisarts Geert-Jan Geersing. Hij leidde het onderzoek naar nieuwe bloedverdunners. Wat bleek: nieuwe bloedverdunners – de medicijnen die vaak de voorkeur krijgen boven de oude – kunnen leiden tot meer bloedingen bij kwetsbare ouderen. Maar omdat jongere mensen een lager risico op bloedingen hebben, worden de nieuwe medicijnen automatisch voorgeschreven.

Het was nauwgezet werk

Het vergt wilskracht en creativiteit, een onderzoek als het zijne, maar onmogelijk is het niet, zegt Geersing: “De eerste stap was de financiering. Wij vroegen het aan overheidsinstantie ZonMW. Ook stuurden we brieven van geriaters, cardiologen en huisartsen, waarin zij pleitten voor meer onderzoek. Toen we eindelijk subsidie ​​kregen, was het een hele klus. We zijn bij iedereen twee keer geweest, soms drie keer. Het kost heel veel tijd.”

Belangenorganisaties doen al jaren een beroep op de geneesmiddelenautoriteiten voor beter onderzoek en evaluatie van nieuwe medicijnen. Toch is er volgens geriater Knol ‘de afgelopen jaren vrijwel niets veranderd’.

Lees ook:
Is het thuis testen van medicijnen echt veilig? Of is het gewoon praktisch?

Vrijwilligers die meedoen aan onderzoek naar nieuwe medicijnen en behandelingen moeten regelmatig een ziekenhuis bezoeken. Waarom eigenlijk? In het dagelijks leven bevindt een deelnemer zich immers op de plek waar het medicijn gebruikt gaat worden: thuis.

[ad_2]

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *