Een fictieve rechtszaak op school: ‘Vroeger was het slaan met je vuist, nu steek je een ander neer’

[ad_1]

De leraar is onverbiddelijk als er een nieuwe klas het biologielokaal binnenkomt: ‘Telefoon echt uit.’ Er wordt gegiecheld en gegrinnikt, de kamer ziet er anders uit. Tafels zijn aan de kant geschoven en tussen de skeletten, hersenhelften en een poster over fotosynthese is een heus hof geplaatst. Voor de klas zitten een politieagent en twee advocaten, links een heer achter een bordje ‘officier van justitie’ en in het midden een dame met wit haar en strenge rode leesbril. ‘Rechts’.

De leerlingen van vmbo-niveau 4 gaan zitten. Onrustig zaten ze al een tijdje in de zaal te wachten. “Ik begrijp dat het lang heeft geduurd”, zegt Nicole Cuvelier, in het dagelijks leven kinderrechter bij de Rechtbank Noord-Holland. “Maar zo gaat het in het echte leven vaak.”

Een rechtszaak naspelen, dat is het idee. Met een echte rechter, een echte agent, twee echte advocaten en een echte agent. Samen met de studenten – die verdachte, slachtoffer en griffier spelen – behandelen ze de fictieve casus van een steekpartij waarbij een jongere een ander verwondde met een mes. Locatie vandaag de dag is het Hoofdvaart College in Hoofddorp.

“Is iemand van jullie ooit in een rechtbank geweest?” Rechter Cuvelier kijkt naar haar publiek terwijl een paar leerlingen zich voorbereiden op hun rol buiten het klaslokaal.

Wollah.”

“Niemand? En jouw ervaring met messen?”

Geen vingers. “Je hebt gelijk?” Een jongen wijst naar zijn buurman. De klas lacht.

Cuvelier heeft deze vraag ook op andere scholen gesteld en er komt nooit een bevestigend antwoord op. Ja, op een keer trok een jongen zijn T-shirt naar beneden en liet zijn schouder zien. Een groot litteken. Maar messenbezit onder jongeren is taboe. En je verraadt niet als je weet dat een student er één bij zich heeft. Dan ben je één jatten.

“Weet je waarom we hier zijn?” Samira Martina stapt naar voren. Ze is van YouChoose, de organisator van het project. “Wij willen het bezit van messen ontmoedigen en u bewust maken van de gevolgen.”

Lees ook dit artikel: Het NFI legt een messendatabase aan vanwege het toegenomen steekgeweld onder jongeren

Defensie, brandweer en politie

De organisatie is een coalitie van de gemeente Haarlemmermeer, de politie, de rechtbank, het Openbaar Ministerie en de advocatuur en maakt deel uit van de jongerencampagne YouChoose, opgericht na een fatale steekpartij in 2019. Een 65-jarige man werd vermoord toen hij werd beroofd voor de geldautomaat in een winkelcentrum in Hoofddorp. De daders waren vijftien en zestien jaar oud. In overleg met de weduwe van het slachtoffer zette de burgemeester vervolgens een campagne op om de problematiek onder de aandacht te brengen.

Het idee is om het bewustzijn te vergroten en alternatieven aan te bieden. De organisatie heeft een mobiel medialab op scholen en jongeren dragen een virtual reality-bril en spelen een steekpartij na. Op ‘vaardigheidsdagen’ doen jongeren ‘zware’ activiteiten bij defensie, brandweer en politie en om hun muzikale vaardigheden te stimuleren stonden ze ooit met een open microfoon in het midden. Het naspelen van een rechtszaak gebeurt al een jaar, om jongeren de juridische consequenties te laten ervaren.

Middelbare scholen waren aanvankelijk terughoudend – wat zegt het over een school als je meedoet – maar YouChoose heeft inmiddels alle middelbare scholen in Hoofddorp en Nieuw-Vennep bezocht en ook andere gemeenten zijn geïnteresseerd. Want volgens de organisatoren is messenbezit op vrijwel iedere school een probleem, van vmbo tot gymnasium.

Je verraadt niet als je weet dat een leerling een mes bij zich heeft. Dan ben je één jatten

Oh mijn god!’ klinkt er in de klas als de jassen worden aangetrokken. Cuvelier: “Nu wordt het serieus.” Verdachte en slachtoffer komen binnen vergezeld van de agent en de sfeer verandert. Stilte.

“Mooi, de zaak staat op de agenda…” Cuvelier opent het dossier en spreekt de verdachte aan. “En jij bent…”

“…Ayoub.” De verdachte, een jongen in een witte hoodie, noemt gehoorzaam zijn – fictieve – naam. “Geboren op 4-4-2008.”

De officier van justitie neemt het woord. Hij zegt dat de jongen wordt verdacht van poging tot doodslag, omdat hij iemand in de hand en zijkant heeft gestoken. Dit gebeurde nadat de verdachte hard was aangepakt op het voetbalveld en hij daarna naar de kleedkamer was gegaan om wat verhaal op te halen. De verdachte had een mes getrokken en daarbij een zenuw geraakt. De droom van het slachtoffer om profvoetballer te worden ligt nu in duigen.

“Nou, dat is nogal wat”, zegt Cuvelier tegen de verdachte. “Waarom had je dat mes bij je?”

‘Ter bescherming,’ zegt de jongen. “Ik voelde me gewoon niet veilig.”

“Zou het niet een idee zijn geweest om naar de trainer te gaan? Om het uit te praten?”

Leerlingen spelen verdachte, slachtoffer en klerk.
Foto Olivier Middendorp

Steekincident

Margreet Boermans, zorgcoördinator bij Hoofdvaart, ziet de studenten aandachtig luisteren. Ze weet dat een boodschap van externe partijen vaak beter wordt ontvangen dan die van de eigen docent.

In 2021 had ook een steekincident op een naburige school grote impact op de Hoofdvaart; daarbij was een oud-leerling betrokken. Sindsdien biedt de school leerlingen een preventief programma aan om hen bewust te maken van de risico’s van mesbezit. De school zit er bovenop en Boermans ziet geen tekenen dat het messenprobleem zich nu voordoet. Maar je hebt niet altijd alles in eigen hand. Een simpele ruzie kan op sociale media circuleren, opgeblazen worden en escaleren.

“Vroeger was het slaan met je vuist, nu steek je iemand anders neer.” Het zijn de woorden van de getuige, agent Johan Dubbeldam, die kort na het – fictieve – incident ter plaatse was. Dubbeldam begon twintig jaar geleden als jeugdagent in Hoofddorp en staat inmiddels bekend als ‘TikTok-agent’. Tijdens de rechtszaak is hij ook live op TikTok, waar tweeduizend volgers naar kijken. “Het bezit van een mes heeft mijn werk echt veranderd”, vertelt Dubbeldam in de klas. “In die eerste jaren ging ik gewoon in een witte blouse de straat op, maar na vijf jaar droeg ik er een stoer vestje onder. En nu draag ik geen blouse meer en ga ik niet meer zonder steekwerende vest de straat op.”

Een tweede kans

Dubbeldam zag de straatcultuur verharden onder invloed van drill rap: jongens in video’s zwaaiend met kapmessen. Maar dat is niet alleen het geval. Onlangs vond hij ergens een tas met een broodmes erin. De eigenaar bleek een kind te zijn, alles behalve stoer. En dat ziet hij vaker: nette jongens van wie je het niet zou verwachten, dragen nu een mes. Niet om te gebruiken, maar om je veilig te voelen. Als afschrikmiddel. Alleen, soms gaat er wel eens iets mis. Zoals nu gebeurde in de voetbalkleedkamer.

Tijd voor de straf. “Blijkbaar voelt meneer Ayoub zich niet veilig zonder mes.” De officier van justitie kijkt de verdachte aandachtig aan en richt zijn blik op de rechter. “Dan denk ik: een politiecel is niet leuk. Maar… daar ben je veilig. Moeten we Ayoub voor langere tijd opsluiten?” Honderd uur taakstraf of een maand jeugddetentie is de eis. En een schadevergoeding voor het slachtoffer van 4.500 euro.

‘Nou jongen, we gaan je straf bepalen.’ Rechter Cuvelier kijkt het klaslokaal in. “Moet hij naar de gevangenis?”

“Ja!”

“Zeker!”

De politieagent ziet het vaker: nette jongens van wie je het niet zou verwachten, dragen een mes

Cuvelier oordeelde direct: één maand voorwaardelijke jeugddetentie, 54 uur taakstraf, 46 uur agressietraining en de gevraagde schadevergoeding. Onder het mom: iedereen verdient een tweede kans. En daar is de klas het mee eens.

De bel gaat al, maar opnieuw vraagt ​​Samira Martina van YouChoose om aandacht. Ze houdt een poster omhoog van het volgende evenement. “Schrijf je in voor de Special Forces! Wij willen alternatieven bieden voor het messenbezit en binnenkort kun je samen met politie, brandweer en defensie oefeningen doen.”

Een meisje in een roze jas steekt haar hand op.

“Ja?”

“Ga jij ook leren schieten?”

Lees ook dit artikel: Hij die doodt scoort in drill rap

[ad_2]

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *